Kwarts is een mineraal dat in verschillende hoeveelheden voorkomt in rotsen, zand en klei. Daardoor zit het ook in bouwmaterialen zoals baksteen, gipsplaten, beton, asfalt, cement en keukenbladen. Materialen die kwarts bevatten, worden vooral gevaarlijk wanneer ze worden bewerkt, bijvoorbeeld door zagen, slijpen of boren. Daarbij kan kwartsstof vrijkomen met zeer fijne deeltjes die diep in de longen kunnen doordringen. Dit wordt ook wel respirabel kristallijn silica genoemd.
Kwartsstof komt vrij bij stralen, zagen, boren en slijpen van materialen die kwarts bevatten. Langdurige blootstelling aan kwartsstof kan longkanker en andere ernstige luchtwegaandoeningen veroorzaken.
Maatregelen
De blootstelling aan kwartsstof moet zo laag mogelijk zijn, maar in ieder geval onder de grenswaarde. Dit is 0,075 mg/m3 bij een 8 uur daggemiddelde. Maatregelen om de blootstelling zo laag mogelijk te houden zijn: afzuiging, nat verwerken en adembescherming. Het is makkelijker om in een fabriek voor goede afzuiging te zorgen dan ergens op locatie. Het is dus van belang om zoveel mogelijk bewerkingen in de fabriek te doen. Denk aan keukenbladen die in de fabriek op de juiste maat worden gesneden en bewerkt. De maten moeten hier vooraf dus goed van worden opgegeven, zodat je op locatie niet veel tijd ter plekke kwijt zijn met het herstellen van fouten en zo dus kunt worden blootgesteld. Denk bij de interieurbouw ook aan werkzaamheden zoals schuren, zagen, slijpen, boren of zandstralen van beton.
Bij installatie op locatie waarbij mogelijk kwartsstof vrij kan komen, moet adembescherming worden gedragen (FFP3). Zorg waar mogelijk voor gereedschap met afzuiging.